Әбдісамат Мұртаза Әлиұлы

Көз — жанның айнасы болса, көңіл — сол айнаның сәулесі. Медицина ғылымында «катаракта» деп көз жанарының бұлдырап, әлемді анық көруден қалуын айтады. Бұл дертке шалдыққан жан айналаны тұман ішіндегідей сезініп, бояулардың қанықтығын жоғалтады. Алайда, адам баласы үшін бұдан да қауіптірек, зардабы тереңірек тағы бір дерт бар — ол рухани катаракта.

Рухани катаракта дегеніміз не?

Бұл — адамның ішкі әлемінің, парасат-пайымы мен ар-ұжданының кірлеуі. Тән көзі сау болғанымен, көкірек көзіне «шел» біткенде, адам ақиқатты көруден қалады. Мұндай күйге түскен жан ақ пен қараны, жақсы мен жаманды, обал мен сауапты ажырату қабілетінен айырылады.

Дерттің белгілері мен себептері:

1. Тәкәппарлық шелі: Адам өзін өзгелерден биік қойып, менмендікке бой алдырғанда, оның жанарын менмендік тұманы басады. Ол өзгенің мұңын, қоғамның дертін көруге дәрменсіз болады.

2. Мейірімнің сарқылуы: Эмпатия сезімі жоғалғанда, адам тек өз қара басының қамын күйттейді. Жүректің қатаюы — рухани соқырлықтың асқынған түрі.

3. Дүниеқоңыздық бұлдыры: Материалдық құндылықтарды бәрінен жоғары қою — адамның рухани көкжиегін тарылтады. Ол алтынның буына мастанып, адамдық ізгіліктің нұрын сезбей қалады.

Шипасы қайда?

Рухани катарактаны хирургиялық пышақпен кесіп алып тастау мүмкін емес. Оның емі — ішкі тазалық (ревизия):
• Өзіңе есеп беру: «Мен кіммін? Қайда бара жатырмын? Көңілімді не кірлетті?» деген сұрақтарға жауап іздеу.
• Кешірім мен Рақым: Іштегі кек пен ызаны шығарып, айналаға мейіріммен қарау — көңіл айнасын жарқыратады.
• Тәубе мен Қанағат: Қолда бардың қадірін білу, рухани құндылықтарға бет бұру — жанарға түскен кірбіңді жуып-шаятын қасиетті ем.

Түйін:

«Ең басты нәрсені көзбен көре алмайсың, оны тек жүрекпен сезіну керек» дейді даналық. Егер айналаңыз сізге сұрғылт тартып, адамдар қатыгез, өмір мәнсіз көрінсе, сыртқы әлемнен емес, алдымен өз ішкі дүниеңізден мін іздеңіз. Көңіл көзіңіздің кірін сүртіңіз, сонда әлем қайтадан нұрланып, бояулары құлпырып сала береді.